Een bijdrage van B.W.C. van Albeslo uit Winterswijk

Inleiding

Regelmatig staat in Bulletin te lezen dat wij ook doormiddel van een stuk een aandeel moeten hebben in het Bulletin-gebeuren. Ik ben het daarme eens. Dan ook reden dat ik graag aan dit verzoek voldoe. Het handelt over coderingen van vliegtuigonderdelen en alles wat daarmee te maken heeft. Ik ben er namelijk van overtuigd dat – zoals mij zelf onlangs overkomen is – dat dit een onderdeel van ons werk is dat van wezenlijk belang is bij het uitzoeken van een crashgeval.

Vaak komt het voor, dat bij een crashgeval niet altijd het toesteltype bekend is. Bij jachtvliegtuigen waar de vlieger met behulp van zijn parachute het toestel verlaten heeft zal in veel gevallen het toesteltype onbekend zijn. Hier in onze omgeving zijn meerdere gevallen bekend. Door identificatie van de vliegtuigonderdelen – nog aanwezig in de grond – kan dan alsnog getracht worden achter de gegevens van het toesteltype te komen. Reden dat ik u verzoek dit artikel op te nemen in ons blad.

Als men aan het veldwerk doet, zoals onlangs werd genoemd in ons Bulletin, komt men dingen tegen waarvan men dan meer wil weten, zoals in dit stuk zal blijken, het wel tevens als vraag kan worden beschouwd aan alleen wie er ook aan doen. Bij alle tot op heden onderzochte crash-gevallen, ga ik ook er plaatse de situatie bekijken. Met een schop en zelfgemaakte metaaldetector ga ik dan na of er ook nog stukken in de grond aanwezig zijn.

Onlangs was ik op een plaats in de omgeving van Winterswijk waar een Lancaster neergekomen was. Het was een stuk bouwland, wat pas was omgeploegd. Na toestemming te hebben gevraagd om het land te betreden (dit mag u niet na laten als u er aan begint) liep ik zo eens rond tek ijken en stond er stomverbaasd van hoeveel stukken er zo voor het grijpen lagen, hoewel meestal niet zo groot van omvang. De stukken die ik vond waren van dien aard, dat ook al wist men niet welk toestel het geweest was, men uit de stukken onder meer kon vaststellen dat het hier om een Britse kist ging. Beschilderingen en codes wezen hierop.

Het blijkt vaak dat als men stukken vindt, dat ze gecodeerd zijn met cijfers en letters, verder in de specifieke camouflagekleuren geschilderd. Bij een geval onlangs in Haarlo in de Gemeente Borculo, vertelde een landbouwer mij dat op zijn perceel weidegrond een Duitse jager zou zijn neergestort. Na enige gaten te hebben gemaakt vond ik stukken aluminium, welke in de camouflage ‘olive-drab’ waren beschilderd. Ik zei toen tegen de landbouwer dat ik twijfelde aan zijn gezegde dat het hier om een Duitse jager ging. De landbouwer vroeg mij hoe ik dat wist. Na uitleg en verder graven vond ik de specifieke 13 mm munitie welke zo kenmerkend is voor Amerikaanse toestellen; verder vond ik stukken welke zonder meer bevestigden dat het een Amerikaan was. Dit geval toont aan dat het nog wel degelijk van belang is om het zogeheten veldwerk te doen.

Verder in dit artikel een overzicht van coderingen van onderdelen, zowel van Engelse als Duitse toestellen. Ik zou andere onderzoekers willen vragen of er gegevens beschikbaar zijn om verdere identificatie van stukken mogelijk te maken. Er zit voor bepaalde stukken namelijk een systeem in. Zo is het mij opgevallen dat van Britse zijde alle onderdelen, welke met zuurstof-voorzienngssystemen te maken hebben, met de code 6D beginnen (zie overzicht). Verder aan Duitse zijde alle stukken welke het kompas-systeem omvatten, vangen aan met code 127. Het vermoeden bestaat dat er wel meer van deze systemen bestaan, alleen de vraag welke?

Engelse onderdelen

Mede-onderzoekers, duik hier ook eens in en laat het via ons blad weten. Hieronder de lijst van stukken in mijn bezig en gecodeerd als uit deze lijkt blijkt. In de lijst van Engelse onderdelen heb ik achter de stukken afgekort weergegeven van welk soort toestel afkomstig:

Codering Afkomst
5D1062 Lancaster
6D 48 Lancaster
6D 225 AM Lancaster
6D 227 LEL2 Lancaster
69P 1740 Lancaster
71F3673HCCL No 2 Lancaster
110D Lancaster
2171-05TLL Lancaster
13460 HTTL 63 Lancaster
28557 771
74110 Lancaster
107964/43MKIVa 6D221 Lancaster
AGS 113b Wellington
AGS 607C
ATE 122 Hampden
AVT 40S4X216 67472
AW 9966 Wellington
D4983 RR 136 Wellington
E3244 RR F900
GB1941V11 (Kogelhuls) Hampden
HJCL2-71F 3673 Lancaster
O 533 02 P
RC 67 Wellington
SP 56 845-1 Wellington
SFB 47933RE 365 Hampden
SFB 38385 R&M 21J3 Hampden
TLL 2171-05

De afkortingen welke nog meer in deze lijst voorkomen en welke op de stukken staan zijn; MK = Mark, RR = Rolls Royce en AM = Air Ministry. Veelal zijn de stukken beschilderd voor wat de RAF betreft in de kleuren Duck Egg Blue, Matt Black, Dar Green en Earth. De stukken van het interieur waren soms zwart, maar ook veelal Interior Green, wat overeenkomt met de Amerikaanse kleur ZinkChromaat.

Duitse onderdelen

De volgende lijst laat de coderingen zien van de Duitse onderdelen. Achter deze nummers tevens de vermoedelijke afkomst van het betreffende onderdeel.

Codering Vermoedelijke afkomst
8 190 325 1901 9119 Propeller
8 190 502 2001 mje 3115 Vleugelklep-scharnier
8 190 511 010 1150 IJzeren chassisdeel
8 4145 U2 Band van katoen t.b.v. tank
8 4520 a Beluftungsventil
8 4531 a 094753 onbekend
8 4533 a 2 Pomp
8 4571 b 3 Deel remsysteem
8 ..8 33210 801 Klepzitting-huis
9 801 822 782 14 Afdekplaat met schroef
9 801 824 894 12 Alluminium strip
9 2432 b1 11417 Entlufter
9 12176 a Deel propeller
19 702301 sge Afdekplaat
102 312 a f 1273 Zekering verdeelkast
124 4401 a 134 220 in 28809 Zekering verdeelkast
124 621 a fl 32958 Bedradingsklem
126 852 u 04fl32113.8 Contactstop
127 110 a 2 26714 fl 23331 Mutterkompas
127 110 a 2 42248 fl23601 Mutterkompas
1039 115 Stuk buis
7039 hps Chassisdeel
BMW f 1488 192 340 33570 Olieleiding
D 40 germany v 41 Kogellager
D 40 KX Kogellager
DW 2406 9 4045K Inspuitstuk
FIE 551221 Scharnier
R8 190 101 0418 fgn 97395 31154 All.plaatje
R8 190 401 1711 Deel van kogellager
R8 190 401 1711 Plaat kogellager
R8 190 781 1501 3350.4 Centrifugaalpomp
R fwn 16429 32 3115.4 Sluitknip


(Disclaimer: Dit betreft een oud artikel uit Bulletin, het kan zijn dat de informatie in dit artikel inmiddels achterhaald is of onjuist is gebleken.)


0 Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.