Spitfires, Mustangs en Messerschmitts, B17’s, Dakota’s en Lancasters: tijdens de Tweede Wereldoorlog storten vliegtuigen massaal naar beneden in West-Brabant. Logisch, want de streek ligt pal op de meest voor de hand liggende vliegroute van Engeland naar Duitsland.

Een aantal toestellen crasht onder Breda, bij Rijsbergen, Zundert en Achtmaal. Daar zijn in totaal 38 geallieerde vliegers bij betrokken. Een deel van die bemanningen overleeft de klap niet, sommigen worden door de Duitsers opgepakt. Anderen hebben meer geluk en kunnen onderduiken dankzij hulp van het verzet én gewone mensen. Een enkeling weet via escape lines zelfs terug te keren naar Engeland, om van daaruit de strijd tegen de nazi’s voort te zetten.

Paul de Rooij (@Paul de Rooij)

Paul de Rooij (@Paul de Rooij)


,,Je zou eens moeten weten wat die jonge jongens allemaal hebben meegemaakt, in hun vliegtuigen vol wapens en bommen en in de wetenschap dat ze misschien nooit meer zouden terugkeren van hun missie. Dat zijn verhalen die je niet mag wegstoppen. De mannen die voor onze vrijheid zijn omgekomen moeten een gezicht krijgen. Dat hebben ze verdiend”, zegt Paul de Rooij (65).

De gepensioneerde landmachtmajoor heeft zich verdiept in de luchtoorlog die zich boven West-Brabant heeft afgespeeld. Met als resultaat het boek Airmen in Zundert en Rijsbergen 1940-1945, dat eind augustus wordt gepresenteerd door heemkundekring De Drie Heerlijkheden.

Het is eigenlijk een aanvulling op het al in 1994 verschenen boek Oorlog en Bevrijding, Zundert Rijsbergen 1940-1945. De Rooij: ,,De kern van het verhaal in dat boek is goed, maar achteraf bleek dat veel details niet helemaal klopten. Dat heb ik proberen recht te zetten.”

Zo heeft hij een mythe ontkracht die al jaren rondzingt in Achtmaal: dat er een zwarte Amerikaan in het dorp ondergedoken heeft gezeten. Het zou gaan om Roger Blake, een uit Chicago afkomstige navigator van een neergeschoten B17-bommenwerper. Wat hem bijzonder maakte was dat hij werd omschreven als een ‘kleurling’, een ‘negro-type’.

De Rooij: ,,Maar de kans dat een Afro-Amerikaanse vlieger in Achtmaal terecht zou komen, was piepklein. Het Amerikaanse leger hield zwart en blank streng gescheiden. Uit mijn onderzoek blijkt dat het dan ook om een witte man gaat. Hij heette inderdaad Roger Blake, kwam ook uit Chicago, maar hij was géén Afro-Amerikaan. Waarschijnlijk zag Blake zwart omdat hij uit een brandend vliegtuig was gesprongen.”

Zo staan er meer persoonlijke verhalen in Airmen. Oók over de noodlottige vlucht van de Duitse jachtvlieger Heinrich Hackler. Hij is met zijn Messerschmitt Me-109 op 1 januari 1945 neergestort op het erf van een boerderij aan wat nu de Palmbosstraat in Zundert is. Hackler heeft de crash niet overleefd. ,,Hij kwam zo laag over, dat hij bijna tegen het dak van de boerderij van de familie Jacobs aanbotste. Die mensen zijn vast heel erg geschrokken.”

Dan zijn er nog de verhalen over weduwe Katrien van den Berg, die piloten onderdak bood in Wernhout. Over de Tsjechische Spitfire-vlieger Otto Smik, die via een ‘pilotenlijn’ terugkeert naar Engeland maar later alsnog sneuvelt. En over de Amerikaanse piloten die zaten verstopt op de lift van het V&D-filiaal in Breda.

De Roosendaalse oud-militair heeft het allemaal opgeschreven. ,,Ik denk niet dat er hierna nog iemand komt die hier nog iets over gaat schrijven”, verwacht De Rooij. Het was nodig om de luchtoorlog boven West-Brabant nu te boek te stellen, vindt hij: ,,Je merkt dat de herinnering wegebt. Steeds vaker worden feiten door elkaar gegooid. De generatie die direct bij de oorlog was betrokken, is bijna weg. Onjuistheden gaan rondzingen en daarmee wordt de waarheid geweld aangedaan. Daarom heb ik dit boek geschreven. Zo is het gegaan.”

‘Airmen in Zundert en Rijsbergen 1940-1945’ van Paul de Rooij wordt eind augustus uitgegeven. Het boek is te koop bij het Militair Historisch Museum in Achtmaal, militairhistorischmuseumachtmaal.nl

Bron: BN de Stem 11 juli


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.