In het bos nabij de afrit 25 Boxtel Noord is onlangs een soort tijdscapsule gevonden uit de Tweede Wereldoorlog. Eind oktober 1944 werd er in het gebied rondom dit kruispunt, dat toen bekend stond als het kruispunt nabij het missiehuis Sint-Charles van de Witte Paters, zwaar gevochten. Het geallieerd offensief onder de naam Operatie Market Garden was gestart in september 1944. De geallieerden rukten in oktober 1944 stapsgewijs vanuit St. Michielsgestel op naar het westen. In het dagboek van Bart van Leengoed, broeder-missionaris van de sociëteit van de Witte Paters van St. Charles blijkt dat de Duitsers flink tegenstand boden tijdens hun terugtrekking richting Esch. De Duitse bezetters lieten het Missiehuis St. Charles op 12 september ontruimen en namen er hun intrek. Op 24 oktober rond 10.00 uur s’ochtends werd St. Charles ingenomen door een Engelse patrouille. Op 29 oktober konden de paters van St. Charles, die onderdak hadden gevonden bij de Witte Zusters van het naburige klooster Santa Monica te Esch, en enkele huizen nabij de Halsche barier, hun missiehuis weer betrekken.

(Foto: Oertijdmuseum)

(Foto: Oertijdmuseum)


Afgelopen zomer wandelde Koos van Groeningen, vrijwilligster bij het Oertijdmuseum, door het bos ten noorden van dit museum. Ze stootte haar voet tegen een roestig stuk ijzer. Dit bleek een verwrongen deksel te zijn, waaronder een roestig metalen kistje lag. In het kistje lagen keurig gestapelde geweerpatronen. Na het museumpersoneel gewaarschuwd te hebben, werd gestart met voorzichtige berging van dit materiaal. Uit een vierkant uitgegraven kuil van ongeveer een halve meter breed en diep kwamen steeds meer spullen tevoorschijn. Na het kistje met 170 Britse geweerpatronen, volgden twee geïsoleerde, metalen veldflessen, een fles mondspoelwater, een fles whiskey, een andere fles sterkedrank, een stel levensmiddelenblikjes, een glazen conservenpotje, een zoutvaatje, resten eieren en walnoten, een pakje sigaretten, resten van een lampje, en een rond doorzichtig kunststof mondfluitje een Sing-a-tina. Een bijdrage van de gemeente Boxtel heeft nader onderzoek, conservering en expositie mogelijk gemaakt. Uit nadere bestudering, geholpen door de lokale archeologie-werkgroep, en enkele kampina-airborne specialisten blijkt dat veel van de spullen in de begraven tijdscapsule van Canadese origine zijn. De metalen kist was een Canadese rantsoenkist voor twee personen voor één dag. Ook de blauwe veldflessen, het glazen conservenblik en het mondfluitje stammen uit Canada. Helemaal opmerkelijk is het pakje Winchester sigaretten die werden geproduceerd door Imperial Tobacco Company of Canada Ltd. uit Montreal. Uit deze vondst lijkt dus dat in ieder geval ook tenminste twee Canadezen onder de bevrijders van Boxtel zijn geweest.
(Foto: Oertijdmuseum)

(Foto: Oertijdmuseum)


Zeer waarschijnlijk waren er zelfs nog wel meer Canadezen onder de eerste bevrijders. Het dagboek van Bart van Leengoed, die zich toen in een huis op de Halsche barier bevond, meldt voor 24 oktober 1944: “Om 10 min. voor 10 zien we de eerste Engelse patrouille en 5 minuten later staan ze voor onze schuilkelder, dat was een geweldig moment we waren bevrijd na ruim vier jaar. Weldra rookten we fijne Engelse sigaretten. Het waren allen Schotten en zeer veel Katholieken. Veel van hen kenden de Witte Paters. Enkelen van ons konden Engels spreken en ook verschillende Engelsen spraken Fransch zodat we direct een aangenaam gesprek hadden”. Het was voor die tijd helemaal niet gebruikelijk dat Engelsen goed Frans spraken. Tegenwoordig is het leren van een buitenlandse taal in Schotland nog steeds niet verplicht op school. Ongeveer 25% van de Canadezen spreekt tegenwoordig Frans en tijdens de Tweede Wereldoorlog was dat percentage nog hoger. Met dit gegeven en de inhoud van de gevonden tijdscapsule zijn we weer een stukje meer te weten gekomen over de geschiedenis van Boxtel. Naast de tijdscapsule zijn er in de afgelopen jaren ook resten van granaten, Engelse zeshoekige brandbommen en een roestige Sten Gun MK II gevonden. Deze vondsten en wat extra origineel Market-Garden en Airborne materiaal vervolmaken de expositie.
(Foto: Oertijdmuseum)

(Foto: Oertijdmuseum)


De expositie wordt op 26 november om 15.30 uur geopend door de Boxtelse wethouder van Cultuur Marusjka Lestrade. Aansluitend zal schrijver Peter van der Linden zijn onlangs uitgekomen boek over de Kampina Airbornes toelichten en indien gewenst signeren. Ook bent u welkom met spullen en/of informatie uit de bevrijdingstijd van Boxtel. De expositie zal gedurende de kerstvakantie t/m 31 december te zien zijn in het Oertijdmuseum.

Bron:
Oertijdmuseum


1 Comment

F Smit · 31 August 2019 at 17:23

Volgens ons zijn Canadezen ingekwartierd geweest in Boxtel bij de familie Otte. Ook een Schot is daar geweest. Adres niet helemaal duidelijk.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.